ಹೊಸ ದೆಹಲಿ/ಢಾಕಾ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2025): ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಯ ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕ ಷರೀಫ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಹಾದಿ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
⚔️ 1. ಸೈನಿಕ ಬಲದ ತಾರತಮ್ಯ (Military Comparison)
ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
- ಭಾರತ: ವಿಶ್ವದ 4ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (BrahMos), ಸುಖೋಯ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ.
- ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸೈನ್ಯವು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮಿಲಿಟರಿ ಬಜೆಟ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತಾರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
🗺️ 2. ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯೂಹ: ‘ಚಿಕನ್ ನೆಕ್’ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ ಗಡಿ
ಅಸ್ಸಾಂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಿಕನ್ ನೆಕ್ (ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್) ಇದ್ದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಎರಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.”
- ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
- ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
🇵🇰 3. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಪಾತ್ರ
ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2025ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಿಎಂಎಲ್ ನಾಯಕರು, “ಭಾರತ ಏನಾದರೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ ನಾವು ಬಾಂಗ್ಲಾದ ಪರ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
- ಚೀನಾ: ನೇರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಬಹುದು.
📉 4. ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಗಡಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ:
- ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ: 1971ರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಗಿತ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಲಿದೆ.
📝 ಸಾರಾಂಶ: ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ ಡಾ. ಸಲೇಹುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು, “ಭಾರತದಂತಹ ದೈತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ವೈರತ್ವ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೂರ್ಖತನ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರರ್ಥ, ಸದ್ಯದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಸಮರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
